تاریخچه صندوق های قرض الحسنه

در سال ۱۳۴۸  ه . ش، اولین صندوق قرض الحسنه در یکی از مساجد جنوب تهران، با نام «صندوق ذخیره جاوید» ، با سرمایه اولیه یکصد و چهل هزار ریال تشکیل شد، این صندوق که با هدف کمک به  محرومان و نیازمندان، و مبارزه با رباخواری تاسیس شده بود، ابتدا وام های بلاعوض می داد و پس از مدتی به پرداخت قرض الحسنه مبادرت ورزید .

پس از این، صندوق های متعددی در تهران و شهرهای مختلف تاسیس گردید، بطوری که در سال ۱۳۵۸ شمار صندوق ها از ۲۰۰۰ مورد فراتر رفت . پس از پیروزی انقلاب و گرایش مردم به امور معنوی و حمایت مسئولان، صندوق های قرض الحسنه رشد چشمگیری پیدا کرد و اکنون گرچه آمار دقیقی در دست نیست، لکن طبق گزارش نیروی انتظامی تعداد آنها در سال ۷۹ از ۶۰۰۰۰ صندوق تجاوز می کند .

تعداد صندوق های قرض الحسنه در ایران

سال / ۱۳۵۸ / ۱۳۵۹ / ۱۳۶۲ / ۱۳۶۳ / ۱۳۶۴ / ۱۳۶۵ / ۱۳۷۹

تعداد / ۲۰۰ / ۸۰۰ / ۱۴۰۰ / ۱۶۵۰ / ۲۰۰۰ / ۲۲۵۰ / ۶۰۰۰

آیا صندوق های قرض الحسنه سازمانی یا خانوادگی می توانند با بانک ها رقابت کنند ؟

شاید بانک ها و صندوق های قرض الحسنه را نتوان با هم رقیب نامید ولی در ارائه تسهیلات مالی و  اعطای وام  ، خدمات مشترکی را ارائه می دهند که البته در جزئیات تفاوت هایی با هم دارند .

می خواهم در اینجا مثالی را مطرح کنم ، همانطور که می دانید در زمینه تولید لبنیات شرکت های بزرگی فعال هستند و محصولات شان در سراسر کشور توزیع می کنند ولی با اینحال فروشگاه های لبنیات محلی هم از فروش خوبی برخوردارند و هر چند اندک ولی سهمی از این بازار را به خودشان نسبت داده اند . مثال دیگر اینکه با توجه به وجود نانوائی هایی با دستگاه ها پخت نان هنوز نانوائی های سنتی با تنور در برخی نقاط شهرها فعال می باشند و اتفاقا مشتری های خاص خود را هم دارند .

با وجود بانک های بزرگ دولتی و خصوصی، صندوق های قرض الحسنه نیز در سازمان ها ، شرکت ها ،  خانواده ها و یا موسساتی که از بانک مرکزی مجوز دارند فعال هستند و بسیاری از مردم ترجیح می دهند که در این صندوق ها سپرده گذاری نموده و از خدمات و تسهیلات آنها استفاده کنند . پرسنل یک سازمان یا اعضای خانواده ، صندوق های قرض الحسنه را از خودشان می دانند و یک  احساس خوشایند نسبت به آنها دارند

صندوق های قرض الحسنه نسبت به بانک ها دارای سپرده گذاری طولانی تر و مبلغ وام کمتری هستند   ولی از طرفی دیگر وام های بدون سود با کارمزد بسیار کم از مزایای وام های قرض الحسنه است . طبق آمار بانک مرکزی ماهیانه حدود ۱۰۰ صندوق قرض الحسنه در کشور مجوز رسمی دریافت می کنند .

در برخی ادارات و شرکت های دولتی و خصوصی ، صندوق های قرض الحسنه مکان یا ساختمان مستقلی  ندارند ولی با این حال خدماتی را ارائه می دهند که متقاضی دارد .

برخی مردم بواسطه اعتقادات مذهبی شان ، ربا را حرام می دانند و بانک ها را آلوده به این موضوع می دانند و فقط در صندوق های قرض الحسنه سپرده گذاری نموده و گردش مالی دارند .

در سازمان ها و شرکت ها اگر صندوق های قرض الحسنه علاوه بر اینکه مستقل می بودند ، بصورت  یکپارچه در تمامی موسسات سازماندهی می شدند و شبکه ای مانند شبکه شتاب داشتند ، گردش مالی بسیار بالاتری را به خود جذب می کردند و در رقابت با بانک ها پیروز می شدند .

البته لازم بذکر است که صندوق های قرض الحسنه نیز مانند بانک ها باید از فناوری اطلاعات بهره کافی را ببرند و از نرم افزارهای مناسب استفاده کنند .